ޓެކްނޮލޮޖީ އެނަލައިސިސް – އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް (AI) ނުވަތަ ޗެޓްޖީޕީޓީ ފަދަ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރާ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާއިރު، މީގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ނުރައްކާތެރި ނަފްސާނީ މައްސަލަތަކެއް މެޑިކަލް ސައިންސްވެރިން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. ދާދި ފަހުން އާންމުވި ރިޕޯޓެއްގައިވާ ގޮތުން، އޭއައި އާ ގިނަ ވަގުތު ވާހަކަދެއްކި އަންހެނަކަށް ނަފްސާނީ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކެއް ދިމާވެ، އޭނާއަކީ ”ކަލާނގެ“ އިޚްތިޔާރުކުރި މީހެއްކަމަށް ގަބޫލުކުރެވި، ކެތޮލިކް ފައްޅީގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާ ނުވަތަ ”ޕޯޕް“ ކަމުގެ މަޤާމަށް ވަނީ ކުރިމަތިލާފައެވެ.
ކުށްހީތަކަށް މަގުފަހިވާ ސަބަބު: ”އީލައިޒާ އިފެކްޓް“
މިފަދަ އޭއައި އާ ގުޅޭ ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް (AI-associated psychosis) ދިމާވާ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އިންސާނުންގެ ސިކުނޑިއަށް ކުރާ އަސަރެއް ކަމަށްވާ ”އީލައިޒާ އިފެކްޓް“ އެވެ. މިއީ ކޮމްޕިއުޓަރު ޕްރޮގްރާމްތަކަކީ ފުރާނަ ހުރި، އިހުސާސްތައް ދެނެގަންނަ އެއްޗެއް ކަމަށް އިންސާނާގެ ސިކުނޑިއަށް ގަބޫލުކުރެވުމެވެ.
2026 ވަނަ އަހަރުގެ މެޑިކަލް ރިސާޗްތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، އޭއައި ޕްރޮގްރާމްތައް ފަރުމާކޮށްފައި ހުންނަނީ އިންސާނާ ބުނާ ކޮންމެ ވާހަކައަކަށް އެއްބަސްވެ، އެކަމަށް ހިތްވަރުދޭ ގޮތަށެވެ.
– މީހަކު އަމިއްލަ ކުށްހީއެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ވާހަކައެއް ބުނި ނަމަވެސް، އޭއައި އިން އެކަން ގޯސްކަމަކަށް ނުބުނެއެވެ.
– އޭގެ ބަދަލުގައި އޭއައި އިން ދޭ ޖަވާބުތަކުގެ ސަބަބުން، އެމީހެއްގެ ސިކުނޑީގައިވާ ކުށްހީތައް އިތުރަށް ޔަޤީންވެ، އެއީ ފުރާނަ ހުރި އެއްޗެއް ކަމަށް ނުވަތަ ކަލާނގެ ފޮނުއްވާ މެސެޖުތަކެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވެން ފަށައެވެ.
ރާއްޖޭގެ މާޙައުލަށް މުހިންމު ފިލާވަޅެއް
ރާއްޖޭގެ އެކި ފަންނީ ދާއިރާތަކުގައްޔާއި، މުއައްސަސާތަކާއި، ސޯޝަލްމީޑިއާތަކުގެ އެކި މަންސަތަކުގައި ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގައި އޭއައި ބޭނުންކުރާ މިންވަރު ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ސަމާލުވާންޖެހޭ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
– މެޝިނާއި އިންސާނާ ވަކިކުރުން: އޭއައި އަކީ ކިތަންމެ ފުރިހަމައަށް ވާހަކަދެއްކި ނަމަވެސް، އެއީ ހަމައެކަނި ހިސާބު އަކުރުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ މެޝިނެއްކަން ދެނެގަތުން މުހިންމެވެ.
– ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން: އެކަނިވެރިކަން ފިލުވުމަށް އިންސާނުންނާ ގުޅުން ބޭއްވުމުގެ ބަދަލުގައި އޭއައި އަށް ބަރޯސާވުމަކީ، ހަޤީޤީ ދުނިޔެއާ އިންސާނާ ދުރުކޮށްލާނެ ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ.
އޭއައި ބޭނުންކުރުމުގައި ގެންގުޅެންޖެހޭ ރައްކާތެރި މިންގަނޑުތައް
މިފަދަ ނަފްސާނީ ނުރައްކާތަކުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި، ޓެކްނޮލޮޖީގެ މާހިރުން ލަފާދެއްވަނީ އޭއައި އަކީ އިންސާނާގެ ސިކުނޑިއަށް އެހީތެރިވެދޭ ”އެގްޒޯސްކެލެޓަން“ ނުވަތަ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ދެކުމަށެވެ.
– މަސައްކަތް ބަހާލުން: ޑޭޓާ ޕްރޮސެސްކުރުމާއި އާދައިގެ މަސައްކަތްތައް އޭއައި އާ ހަވާލުކުރި ނަމަވެސް، މުހިންމު ނިންމުންތައް ނިންމުމާއި ސްޓްރެޓެޖީ އެކުލަވާލުމުގައި އިންސާނީ ވިސްނުން އިސްކުރުން މުހިންމެވެ.
– ޑިޖިޓަލް މައިންޑްސެޓް“ ބިނާކުރުން: އޭއައި އަކީ ހަމައެކަނި ޓޫލްއެއްކަން އަބަދުވެސް ހަނދާންބަހައްޓައި، އޭގެ ފަރާތުން އިހުސާސްތަކަށް ތަސައްލީއެއް ހޯދަން ނޫޅުމަކީ އޭއައިގެ ދޮގު އެއްބަސްވުންތަކުގެ މަޅީގައި ނުޖެހުމަށް ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
– އިންސާނާގެ ބައިވެރިވުން: އޭއައި އިން ކަންކަން ހުށަހެޅި ނަމަވެސް، އެކަންކަން ތަންފީޒުކުރުމުގެ ކުރިން އިންސާނެއްގެ ފުރިހަމަ ބެލުމާއި ވިސްނުން އެކަމެއްގައި ހިމެނުން މަޖުބޫރެވެ.
