އިސްލާމްއާބާދު / ވޮޝިންގޓަން – ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގައި އުފެދިފައިވާ ބޮޑު ނުތަނަވަސްކަމުގެ ތެރެއިން، ޑިޕްލޮމެޓިކް އުކުޅެއްގެ ގޮތުގައި އެމެރިކާ ސިފައިން ހިފަހައްޓާފައިވާ އީރާނުގެ ވިޔަފާރި ބޯޓު ’ތޫސްކާ‘ ގެ 22 ފަޅުވެރިން ޕާކިސްތާނު ސަރުކާރާ ޙަވާލުކޮށްފިއެވެ. ޕާކިސްތާނުން މިއީ ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި އިތުބާރު އުފެއްދުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެއްކަމަށް ސިފަކުރި ނަމަވެސް، ކަނޑުއޮޅީގެ އަސްކަރީ އަދި އިޤްތިޞާދީ މަސްރަޙު ދަނީ ދުވަހުން ދުވަހަށް ގޯސްވަމުންނެވެ.
ތޫސްކާ ބޯޓު ހިފެހެއްޓުމުގެ ޤާނޫނީ މައްސަލަ
އީރާނުގެ ދިދަ ނަގާފައިވާ ކޮންޓެއިނަރ ބޯޓު ’ތޫސްކާ‘ އެމެރިކާ ސިފައިންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެންދިޔައީ އޭޕްރިލް 20 ވަނަ ދުވަހު އޮމާން ކަނޑުގައެވެ. އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކުރުމަށް އެމެރިކާއިން އަމިއްލައަށް ނިންމައިގެން ހިންގާ ޣައިރު ޤާނޫނީ އޮޕަރޭޝަންގެ ދަށުން، އެމެރިކާގެ މަނަވަރުން ވަނީ ތޫސްކާ ބޯޓުގެ އިންޖީނު ރޫމަށް ބަޑިޖަހައި ބޯޓު ހުއްޓުވުމަށްފަހު ބޯޓަށް އަރާފައެވެ.
އީރާނުން ވަނީ މިއީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤާނޫނުތަކާ ޚިލާފަށް އެމެރިކާއިން ހިންގި ދައުލަތުން ސްޕޮންސަރކުރާ ”ކަނޑުފޭރުމުގެ“ ޢަމަލެއްކަމަށް ބުނެފައެވެ. ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، އދ. ގެ އެއްވެސް ޤަރާރަކާ ނުލައި އެމެރިކާއިން އަމިއްލައަށް އެހެން ޤައުމުތަކުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކުރުމަކީ ސީދާ އިޤްތިޞާދީ ހަނގުރާމަ އިޢުލާންކުރުމެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން، އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު އޮތް ކަމަށް ބުނާ ”ވަގުތީ ސުލްޙަ“ އަކީ ހަމައެކަނި ނަމެއްގައި އޮތް އެއްޗެއްކަން ސާބިތުވެ، ސަރަޙައްދީ ޤައުމުތަކުގެ މިނިވަން ވިޔަފާރިއަށް ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ވަނީ އެޅިފައެވެ.
އެމެރިކާގެ އޮޕަރޭޝަނާއި އީރާނުގެ އިންޒާރު
ފަޅުވެރިން ދޫކޮށްލި ނަމަވެސް، ހަނގުރާމައިގެ ބިރުވެރިކަން ކުޑަވެފައެއް ނުވެއެވެ. އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ވިޔަފާރި ބޯޓުފަހަރަށް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ދަތުރުކުރެވޭނެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދިނުމަށް ”ޕްރޮޖެކްޓް ފްރީޑަމް“ ގެ ނަމުގައި އެމެރިކާގެ މަނަވަރުތައް ބޭނުންކޮށްގެން އައު އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަނެއް އިޢުލާންކުރައްވާފައެވެ.
މިއަށް ރައްދުދީ، އީރާނުގެ ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑުން ވަނީ ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ އޮޕަރޭޝަނަލް ކޮންޓްރޯލް އޮންނަ ސަރަޙައްދު ބޮޑުކޮށް އައު ޗާޓެއް ޢާންމުކޮށްފައެވެ. އަދި އީރާނުގެ ކޯޑިނޭޝަނާ ނުލައި އެ ސަރަޙައްދަށް ވަންނަ ބޭރުގެ ކޮންމެ އަސްކަރީ އުޅަނދަކަށް ވަރުގަދަ ޙަމަލާއެއް ދޭނެކަމުގެ އިންޒާރު ވަނީ ދީފައެވެ. އިންޒާރުތަކަށް ބޯނުލެނބި އެމެރިކާގެ މަނަވަރަކަށް އީރާނުން އިންޒާރުގެ ދެ ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ޙަމަލާ ދީފައިވާކަމަށްވެސް އީރާނުގެ ދައުލަތުގެ މީޑިއާއިން ވަނީ ރިޕޯޓުކޮށްފައެވެ.
އޮޅުވާލުމެއްގެ ތެރޭގައިވާ ސުލްޙަ
އެމެރިކާއިން އެ ޤައުމުގެ ކަނޑުގެ އަސްކަރީ ބާރު ބޭނުންކޮށްގެން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ އިޤްތިޞާދީ ހަނގުރާމަ ކުރިއަށްދާހާ ހިނދަކު، މިހާރު އޮތް ވަގުތީ ސުލްޙައަކީ ހަމައެކަނި އޮޅުވާލުމެކެވެ. އީރާނުން ދެކޭގޮތުގައި ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ކޮންޓްރޯލްކުރުމަކީ އެމެރިކާގެ އިޤްތިޞާދީ އިސްތިޢުމާރީ ޢަމަލުތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އެމީހުންގެ އަތުގައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު ދިފާޢީ ބާރެވެ. މި މައްސަލައިގެ އަސްލުކަމަށްވާ އީރާނުގެ އިޤްތިޞާދު ހިސާރުކުރުން ނިމުމަކަށް ނާންނަހާ ހިނދަކު، ފަޅުވެރިން ދޫކޮށްލުމަކީ ހޫނުވަމުންދާ މި ހަނގުރާމައިގައި ވަރަށް ކުޑަ ޑިޕްލޮމެޓިކް ކަމެކެވެ.
