ހައްދުފަހަނާއެޅި ޔަހޫދީން ދިން ނިރުބަވެރި ޙަމަލާއެއްގައި އީރާނުގެ ޤައުމީ ސަލާމަތާ ބެހޭ ވެރިޔާ، ޢަލީ ލަރިޖާނީ ޝަހީދު ކޮށްލައިފިއެވެ. އީރާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން މިހާރު ވަނީ ލަރިޖާނީ ޝަހީދުވިކަން ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ.
ލަރިޖާނީ އަކީ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަވި ފަހުން ޝަހީދުކޮށްލާފައިވާ އީރާނުގެ ސަރުކާރުގެ އެންމެ އިސް މެންބަރެވެ. އަނިޔާވެރި ޔަހޫދީންނާ އެމެރިކާއިން ގުޅިގެން އީރާނަށް ދޭން ފަށާފައިވާ ޙަމަލާތަކުގައި އީރާނުގެ ރޫޙާނީ ލީޑަރު އާޔަތުالله ޢަލީ ޚާމަނާއީއާއި އޭނާގެ ޢާއިލާއަށް ނިޞްބަތްވާ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ މީހުން ވަނީ ޝަހީދުކޮށްލާފައެވެ.
ލަރިޖާނީއަކީ އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އީރާނުގެ މުހިއްމު ސިޔާސީ ލީޑަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. މީގެ ކުރިން އޭނާ ވަނީ އީރާނުގެ ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގެ ރައީސްގެ މަޤާމު ވެސް އަދާކުރައްވާފައެވެ. މީގެ ކުރިން ހުޅަނގާއެކު ކޮށްފައިވާ ނިއުކްލިޔަރ މަޝްރޫޢުތަކުގައި ވެސް އޭނާ އިސްކޮށް ޙަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.
ޖޫން 3، 1958 ގައި އިރާޤުގެ ނަޖާފުގައި އަމޯލްގެ މުއްސަނދި އާއިލާއަކަށް އުފަން ލަރިޖާނީ ނިސްބަތްވެވަޑައިގަންނަވަނީ އީރާނުގެ ވަރަށް ނުފޫޒުގަދަ ދަރިފަސްކޮޅަކަށެވެ. އޭނާގެ ބައްޕާފުޅު މިރުޒާ ހާޝިމް އަމޯލީ އަކީ އީރާނުގެ މަޝްހޫރު ދީނީ ޢިލްމުވެރިއެކެވެ.
ލަރިޖާނީގެ ސިޔާސީ ޙަޔާތްޕުޅަށް ބަލާއިރު، 1979 ވަނަ އަހަރުގެ އީރާނުގެ އިންޤިލާބަށް ފަހު 1980 ގެ އަހަރުތަކުގެ ކުރީކޮޅު، އީރާނުގެ ސަޤާފަތާބެހޭ ވަޒީރުގެ މަޤާމު އަދާކުރެއްވުމަށްފަހު، 2008 އާއި 2020 އާ ދެމެދު އީރާނުގެ ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގެ ރައީސްގެ މަޤާމު ވިދިވިދިގެން ތިން ދައުރު އަދާކުރައްވައި، އެތެރޭގެ ސިޔާސަތާއި ޚާރިޖީ ސިޔާސަތު ބައްޓަންކުރުމުގައި އިސް ދައުރެއް ލަރިޖާނީ އަދާކުރެއްވި އެވެ.
ލަރިޖާނީ 2005 ވަނަ އަހަރު ކޮންޒަވޭޓިވް ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ގޮތުގައި ރިޔާސީ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލެއްވި ނަމަވެސް ފުރަތަމަ ބުރުން ނާކާމިޔާބުވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ހަމަ އެ އަހަރު އީރާނުގެ ސުޕްރީމް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ ކައުންސިލްގެ ސެކްރެޓަރީގެ މަޤާމާއި، އީރާނުގެ ޗީފް ނިއުކްލިޔަރ ނެގޯޝިއޭޓަރުގެ މަޤާމަށް އޭނާ އައްޔަން ކުރެއްވިއެވެ. އެ މަޤާމުތަކުން ލަރިޖާނީ އިސްތިޢުފާ ދެއްވީ 2007 ވަނަ އަހަރު، އޭރުގެ ރައީސް މަޙްމޫދު އަޙްމަދީނެޖާދުގެ ނިއުކްލިޔަރ ސިޔާސަތުތަކާ މެދު އުފެދުނު ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކުގެ ތެރޭގައެވެ.
2020 ވަނަ އަހަރު މަޖިލީހުގެ ރައީސް އަދި މަޖިލިސް މެމްބަރުކަމުން ވަކިވެވަޑައިގަތުމަށް ފަހު ލަރިޖާނީ ވަނީ 2021 ވަނަ އަހަރުގެ އިންތިޚާބުގައި ދެވަނަ ފަހަރަށް ރައީސް ކަމަށް ވާދަކުރައްވަން މަސައްކަތް ކުރައްވާފައެވެ. ނަމަވެސް، އެ ފަހަރު އީރާނުގެ ބާރުގަދަ ބެެލެނިވެރި ކައުންސިލުން ވަނީ އޭނާގެ ކެންޑިޑެސީ ބަލައިނުގަންނަން ނިންމައިފައެވެ. އޭގެފަހުން، 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރަން ކުރެއްވި މަސައްކަތް ނާކާމިޔާބުވީ، އަނެއްކާ ވެސް ކެންޑިޑެސީ ބަލައިނުގަތުމުންނެވެ.
ނަމަވެސް، އޭނާ އެނބުރި ނުފޫޒުގަދަ މަޤާމަކަށް ވަޑައިގަތީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހު، ސުޕްރީމް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ ކައުންސިލްގެ ސެކްރެޓަރީގެ މަޤާމަށް ރައީސް މަސޫދު ޕެޒްޝްކީއަން އަލުން ޢައްޔަން ކުރެއްވުމުންނެވެ. އެ މަޤާމާ ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވި ފަހުން ލަރިޖާނީގެ ޤަބޫލުކުރެއްވުންތައް ވަނީ ހަރުކަށިވެފަ އެވެ. 2025 ވަނައަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހު ލަރިޖާނީ ވަނީ އިންޓަނޭޝަނަލް އެޓޮމިކް އެނަރޖީ އެޖެންސީ (އައިއޭއީއޭ) އާ އެކު އެއްބާރުލުން ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލްކޮށް، އެ އެޖެންސީގެ ރިޕޯޓްތަކުގެ ބޭނުމެއް މިހާރު ނެތް ކަމަށް އިޢުލާނުކުރައްވައިފައެވެ.
