އަޅުކަން ކުރުމަކީ، ހަމައެކަނި ވަކި މޫސުމަކާ ގުޅިފައި އޮންނާންވާނޭކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، މުއުމިނުންގެ މުޅި ޙަޔާތުގައި ވެސް އަޅުކަންކުރާން ޖެހޭނެ ކަމަށް މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުޠުބާގައި ގޮވާލައިފިއެވެ.
”ރަމަޟާންމަހަށް ފަހު ހެޔޮ ޢަމަލުކުރުންމަތީ ދެމިތިބޭށެވެ“ މި މަޢުޟޫއަށް އިއްވި ޚުޠުބާގައި ވަނީ ރަމަޟާންމަސް ނިމުމަކާއި ގާތްވެފައިވާކަމާއި، މި މަހުގައި އަޅުކަމަށް އަހަރުމެން ދިން ސަމާލުކަން ކުޑަނުކޮށް ރަމަޟާން މަހަށްފަހުގައިވެސް އަޅުކަމުގައި ވަގުތުތައް ހޭދަކުރުމަށް ނަޞޭޙަތްތެރިވެފައެވެ.
ރަމަޟާންމަސް އަހަރެމެންނާ އަލްވަދާޢުކިޔަނީއެވެ. ނަމަވެސް، ހެޔޮ ޢަމަލުކުރުމަކަށް ނިމުމެއް ނާންނާނެއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެމެންނަށް އޮތީ ހެޔޮ ޢަމަލުކުރުންމަތީ ދެމިތިބުމެވެ. ޔަޤީންވެގެންވާ މަރު އަހަރެމެންނާ ބައްދަލުކޮށްފުމަށްދާންދެނެވެ. އަޅުކަންކުރުމަކީ، މާތް ﷲ އަހަރެމެން ޚަލްޤުކުރައްވައި، އަހަރެމެންގެ މައްޗަށް ވާޖިބުކުރައްވައިފައިވާ ކަމެކެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُون މާނައީ: ”ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށް އަޅުކަންކުރުމަށް މެނުވީ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ޖިންނީންނާއި އިންސީން ނަހައްދަވަމެވެ.“ އެހެންކަމުން އަޅުކަން ކުރުމަކީ، ހަމައެކަނި ވަކި މޫސުމަކާ ގުޅިފައި އޮންނާންވާނޭކަމެއް ނޫނެވެ. މުއުމިނުންގެ މުޅި ޙަޔާތުގައި ވެސް އަޅުކަންކުރާން ޖެހޭނެއެވެ.
ޚުޠުބާގައި މިފަދައިން ނަޞޭޙަތްތެރިވެފައިވަނީ ބައެއް މޫސުންތަކުގައި އަޅުކަންކުރުން ގިނަވާކަން ފާހަގަކުރައްވަމުންނެވެ. އެގޮތުން ރަމަޟާންމަހަކީ އެ ފަދައިން އަޅުކަން ކުރުން ގިނަ މޫސުމެއްކަން ޚުޠުބާގައި ފާހަގަކުރިއެވެ. އެހެންކަމުން ރަމަޟާން މަސް ނިމުނީމާ ވެސް މުސްލިމުން އަޅުކަމުގައި ދެމިތިބުމަށް އިރުޝާދު ދެއްވިއެވެ.
ރަމަޟާންމަސް ޢަލްވަދާއުކިޔަމުންދާކަން ހަނދާންކޮށްދެމުން ޚުޠުބާގައި ވަނީ 6 ރޯދައިގެ މުހިންމުކަމުގެ މައްޗަށް އަލިއަޅުއްވާލައްވާފއެވެ. އެގޮތުން ރަމަޟާންމަސް އަހަރެމެންނާ ވަކިވަނީ، ޝައްވާލުމަހުގެ ހަ ރޯދައިގެ ނިޢުމަތަށް މަގުފަހިކޮށްދީފައި ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން ތިބާއީ ހެޔޮކަމަށް އެދޭ މީހަކަށްވެ، ދީލަތިވަންތަ ﷲ ދެއްވި މި ނިޢުމަތުގެ ބޭނުންހިފުމަށާއި، މުޅި އަހަރު ދުވަހު ރޯދަހިފިކަމުގެ ސަވާބު ލިބިގަތުމަށް 6 ރޯދަ ހިފުމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވެއެވެ.
މާތް ނަބިއްޔާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. (مَنْ صَامَ رَمَضَانَ، ثُـمَّ أَتْبَعَهُ سِتًّا مِنْ شَوَّالٍ، كَانَ كَصِيَامِ الدَّهْرِ) މާނައީ: ”ރަމަޟާންމަހު ރޯދަހިފައި އެއަށް ފަހު އެއާ ވިދިގެން ޝައްވާލުމަހުން ހަ ދުވަހު ރޯދަހިފި މީހާ މުޅި އަހަރުދުވަހު ރޯދަހިފިފަދައެވެ.“ އެހެންކަމުން ޝައްވާލުމަހުގެ ހަ ރޯދައަށް ރައްކާތެރިވެ ހެޔޮ ޢަމަލުކުރުންމަތީ ދެމިތިބުމަށް ތިޔަ އެންމެތަކުންނަށް ނަސޭހަތްތެރިވަމެވެ. އެހެނީ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކަކީ ނުބައިކަންތައް ފޮހެލާ ކައްފާރާއެކެވެ.
ގިނަގިނައިން ތައުބާވެ، މާތް ﷲއަށް އިސްތިޣުފާރު ކުރުމަށްވެސް މިއަދުގެ ޚުޠުބާގައި ހަނދާންކޮށްދެއްވިއެވެ. އިސްތިޣުފާރު ކުރުމަކީ، ﷲގެ ހަޟުރަތުގައި ފާފަފުއްސެވުމަށް އެދި ދެންނެވުމެވެ.
މިއާއިއެކު ނިމިގެން މި ދާ ރަމަޟާންމަހު ތިބާގެ ޢަމަލުތައް ހުރި ގޮތާ މެދު ވިސްނައިލުމަށާއި، ފަރުޟު ފަސްނަމާދަށް ރައްކާތެރިވީ ފަދައިން ރަމަޟާންމަހަށް ފަހުގައި ވެސް އެ ގޮތުގައި ދަމަހައްޓަން ނަޞޭޙަތްތެރިވިއެވެ. އަދި ނަމާދާއި އެއްވަރަށް ޤުރުއާން ކިޔެވުމަށް ބާރުއަޅުއްވާ ޚުޠުބާގައި ބުނީ ކޮންމެ ދުވަހަކު ޤުރްއާނުން ޞަފުޙާއެއް ނަމަވެސް ކިޔެވޭތޯ ބަލަންވާނެ ކަަމަށެވެ. އެެއީ ކިތަންމެ މަދުން ކުރެވުނު ކަމަށް ވިޔަސް ހުއްޓައިނުލައި ކުރިޔަށްދިއުމަށް ގޮވާލިއެވެ.
ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. (أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللهِ تَعَالَى أَدْوَمُهَا وَإِنْ قَلَّ) މާނައީ: ”މާތް ﷲ ގެ ހަޟުރަތުގައި އެންމެ ލޮބުވެތިކަން ބޮޑު ޢަމަލަކީ، ކިތަންމެ މަދުން ނަމަވެސް، އެ ޢަމަލެއް ކުރުމުގައި ދެމިހުންނަ ޢަމަލެވެ.“
މީގެއިތުރުން ކުރިން ކުރެވިފައިވާ އަޅުކަންތަކަކީ، ގިނަގުނަ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކެއްކަމުގައި ދެކި. އެހެނީ ކުރެވުނު ހެޔޮ ޢަމަލުތަކަށް ޓަކައި އަމިއްލަ ނަފުސަށް ބޮޑާވެ، ފަޚުރުވެރިވެ، އެއީ މާގިނަ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކެއްކަމުގައި ދެކޭ ނަމަ އެ ޢަމަލުތައް ބާޠިލުވެގެންދާނެ ކަމުގައިވެސް ޚުޠުބާގައި ބުނެފައިވެއެވެ. އަދި އަހަރެމެންނަށް ހެޔޮ ކަމެއް ކުރެވިއްޖެ ނަމަ އެ ހެޔޮކަމެއް ކުރެވުމުން، އޭގެ ފަހުގައި އެ ޢަމަލުތައްކުރުން މަތީގައި ދެމިތިބޭން ޖެހޭނެ ކަމަށާއި، ކުރެވުނު ޢަމަލެއްގެ މޮޅުކަމަކުން ނުވަތަ ގިނަކަމަކުން، ސުވަރުގެ ޔަޤީންވީކަމަށް އަހަރެމެން ދެކިގެން ނުވާނެ ކަމަށްވެސް ޚުޠުބާގައި ވަނީ ބުނެފައެވެ.
މީގެ އިތުރުން ޚުޠުބާގައި މުހިންމު ކަމަކަށް ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ މުސްލިމު މުޖުތަމަޢުތަކުގައި ރަމަޟާންމަހުގެ މަތިވެރިކަމާއި މާތްކަން ދެމެހެއްޓުމުގެ މައްޗަށެވެ. ވަކީން ޚާއްޞަކޮށް މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގައި ފަތުރުވެރީންނަށް ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތްތަކުން މި ކަމަށް ސަމާލުވާން އިލްތިމާސްކުރިއެވެ. އެގޮތުން ހާމަކަން ބޮޑު ގޮތުގައި ރޯދަމަހުގެ ދުވާލު، މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގައި، އާންމުންގެ ކުރިމަތީގައި ކެއިންބުއިމުގެ ޚިދުމަތްދިނުމަކީ ހުއްދަވާނޭކަމެއްނޫން ކަމަށާއި، މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި މި ފަދަ ޚިދުމަތެއް ފަތުރުވެރީންނަށް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތްތަކުން އެ ކަމަށް ޓަކައި، ޚާއްޞަ އިންތިޒާމުތަކެއް ހަމަޖެއްސުމަށް ގޮވާލިއެވެ. އަދި ޝަރުޢީ ޢުޒުރަކާ ހުރެ ރޯދަ ދޫކޮށްލާ ޢުޒުރުވެރީން ވެސް ރޯދަމަހުގެ ޙުރުމަތް ދަމަހައްޓާންވާނެ ކަމަށްވެސް ޚުޠުބާގައި ވަނީ ބުނެފައެވެ.
މީގެ އިތުރަށް، ފަތުރުވެރީން ވެސް ޢާންމުންގެ ތެރެއަށް ނުކުމެއުޅޭ އިރު، އިޖުތިމާޢީ މިންގަނޑު ހިފެހެއްޓުމަށް އެ މީހުންނަށް އިރުޝާދުދިނުމަށް ފަތުރުވެރީންނަށް ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތްތަކަށް ޚުޠުބާގައި ވަނީ އިލްތިމާސްކުރައްވާފައެވެ.
