އީރާނާއެކު ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައާ ގުޅޭގޮތުން ވާހަކަދައްކަމުން، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ބުދަ ދުވަހު ބޭއްވި ވައިޓް ހައުސްގެ ކެބިނެޓް ބައްދަލުވުމެއްގައި ޢުމާނުގެ ވެރިކަން އަސްކަރީ ގޮތުން ފުނޑުފުނޑުކޮށްލާނެ ކަމުގެ ސީދާ އިންޒާރެއް ދީފިއެވެ.
މި އިންޒާރު ދީފައިވަނީ، ހޯރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ވިޔަފާރި ދަތުރުފަތުރުތަކުން ފީ ނެގުމުގެ ކަންކަން ގުޅިގެން ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި، ޒަމާނުއްސުރެ ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ މިނިވަން ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އަދި އެމެރިކާގެ ބައިވެރިއެއް ކަމަށްވާ ޢުމާނުން ތެހެރާނާއެކު މިނިވަން މަޝްވަރާތަކެއް ކުރަމުންދާ ކަމުގެ ރިޕޯޓްތަކެއް ފެންމަތިވުމާ ގުޅިގެންނެވެ.
އިސްތިރާޖީ ހަކަތައިގެ މި ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލް އީރާނާއި ޢުމާނަށް ދޫކޮށްލާ ކުރު މުއްދަތުގެ ޑިޕްލޮމެޓިކް އެއްބަސްވުމެއް ޤަބޫލުކުރާނެތޯ ނޫސްވެރިން ސުވާލުކުރުމުން ޓްރަމްޕް ވަނީ އެކަމަށް މުޅިން އިންކާރުކޮށްފައެވެ. އަދި އެ ކަނޑުގެ މަގަކީ އެމެރިކާގެ ބެލުމުގެ ދަށުން އެންމެނަށް ހުޅުވިފައި އޮންނަންޖެހޭނެ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ސަރަޙައްދެއް ކަމަށް ބުންޏެވެ.
”ޢުމާނުންވެސް ޖެހޭނީ އެހެން އެންމެންނެކޭ އެއްގޮތަށް ކަންތައް ކުރަން، ނޫންނަމަ އަހަރެމެންނަށް ޖެހޭނީ އެޤައުމު ގޮއްވާލަން،“ ޓްރަމްޕް އިންޒާރުދިނެވެ. ”ކަނޑުއޮޅި އޮންނާނީ އެންމެނަށް ހުޅުވާލެވިފައި. އެކަކަށްވެސް އެތަން ކޮންޓްރޯލެއް ނުކުރެވޭނެ. އަހަރެމެން އެތަން ބަލަހައްޓާނަން، އެކަމަކު ވަކި ބަޔަކަށް އެތަން ކޮންޓްރޯލެއް ނުކުރެވޭނެ.“
ވައިޓް ހައުސްގެ މި ބަހަށް ތެހެރާނުން ވަނީ ވަގުތުން ހޫނު ރައްދެއް ދީފައެވެ. ކެބިނެޓް ބައްދަލުވުމުގެ ކުރިން އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާގެ ތަރުޖަމާނު އިސްމާޢީލް ބަޣާއީ ބުނީ، ހޯރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމަކީ އެމެރިކާގެ ބާރުގެ ދަށުގައި އޮތް ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެތަން ބަލަހައްޓާނީ އެ ސަރަޙައްދަށް ބޯޑަރުވާ އީރާނާއި ޢުމާނުން އެކަނި ކަމަށެވެ.
ފުޅާވަމުންދާ އަމާޒުތަކުގެ ލިސްޓު
ސީ.އެން.އެން އިން ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ޢުމާން އަށް ދިން މި އިންޒާރާއެކު، ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން އަސްކަރީ ޙަމަލާތަކާއި، ބްލޮކޭޑްތަކާއި، ނުވަތަ ސީދާ އަސްކަރީ ގޮތުން ވަދެގަންނާނެ ކަމަށް ބުނެ ބިރުދައްކާފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓަށް މިވަނީ އިތުރުވެފައެވެ.
މި ތަފާސްހިސާބުތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި، އެމެރިކާގެ މިހާރުގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަސްކަރީ ބާރުގެ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މިގޮތުން އެކި ބައްރުތަކުން ޖުމްލަ 15 ޤައުމަކަށް މިވަނީ އަމާޒުވެފައެވެ:
– ހިނގަމުންދާ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް: މިހާރުގެ ރިޔާސީ ދައުރުގައި ވޮޝިންގޓަނުން ދަނީ 7 ޤައުމެއްގެ އެތެރެއަށް އަސްކަރީ ޙަމަލާތައް ދެމުންނެވެ. އެއީ އީރާނު، ޢިރާޤު، ނައިޖީރިއާ، ސޮމާލިއާ، ސީރިއާ، ވެނެޒުއޭލާ، އަދި ޔަމަން އެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ކެރީބިއަން އަދި ޕެސިފިކް ކަނޑުގައި ހިންގާ މަސްތުވާތަކެއްޗާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ އޮޕަރޭޝަންތަކެއް ނުހިމެނެއެވެ.
ޢުމާނަކީ ވައިޓް ހައުސްއިން ސީދާ އަސްކަރީ ގޮތުން ވަދެގަންނާނެ ނުވަތަ ފުނޑުފުނޑުކޮށްލާނެ ކަމަށް ބުނެ ބިރުދެއްކި 8 ވަނަ ޤައުމެވެ. މީގެ ކުރިން މިފަދަ އިންޒާރުތައް ދީފައިވާ ޤައުމުތަކަކީ ކެނެޑާ، ކޮލަމްބިއާ، ކިއުބާ، ޑެންމާކް (ޚާއްޞަކޮށް ގްރީންލޭންޑާ ގުޅޭގޮތުން)، މެކްސިކޯ، ޕެނަމާ، އަދި ތައިވާން އެވެ.
– ދުނިޔޭގެ އާބާދީއަށް ކުރާ އަސަރު: އެމެރިކާގެ އަމާޒުގައިވާ މި 15 ޤައުމަކީ ދުނިޔޭގެ މިނިވަން ޤައުމުތަކުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 13 ބައިކުޅަ އެއްބައެވެ. އަދި މިއީ ދުނިޔޭގެ ޖުމްލަ އާބާދީގެ 9 އިންސައްތައެވެ. މާނައަކީ ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ 11 މީހަކުން އެކަކު ދިރިއުޅެމުންދަނީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ޙަމަލާތަކުގެ ނުރައްކަލުގެ ދަށުގައެވެ.
– ސަރަޙައްދީ އަދި ބިމުގެ އަމާޒުތައް: ހަމައެކަނި މެދުއިރުމަތިންވެސް 20 އަށްވުރެ މަދު ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން 5 ޤައުމަކަށް އެމެރިކާއިން ވަނީ ޙަމަލާދީ ނުވަތަ އިންޒާރު ދީފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެމެރިކާގެ އިދާރީ ބާރުގެ ދަށަށް ގެނައުމަށް ނުވަތަ ވަކިކޮށްލުމަށް ބައެއް ބޭރުގެ ބިންތަކަށް އަމާޒުކޮށްފައިވާ ކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ކެނެޑާ، ކިއުބާ، ގްރީންލޭންޑް، ވެނެޒުއޭލާ، އަދި ޕެނަމާ ކެނަލް ޒޯން ހިމެނެއެވެ.
ވަގުތު ދިގުކުރާ ކަމުގެ ތުހުމަތު
މި ކެބިނެޓް ބައްދަލުވުމުގައި ޓްރަމްޕް ވަނީ، އީރާނުގެ ވެރިން ސުލްޙައިގެ ވާހަކަތަކުގައި ގަސްތުގައި ވަގުތު ދިގުކުރަމުންދާ ކަމަށް ތުހުމަތު ކޮށްފައެވެ. އޭނާ ބުނީ، ކުރިއަށް އޮތް އެމެރިކާގެ މިޑްޓާރމް އިންތިޚާބަށްފަހު އެމީހުންނަށް ފައިދާވާނެ ގޮތަކަށް އެއްބަސްވުން ބަދަލުކުރުމަށް އީރާނުން އިންތިޒާރު ކުރަނީ ކަމަށެވެ.
”އެމީހުން ހީކުރީ އަހަރެމެން މުއްދަތު ހަމަވަންދެން ތިބޭނެ ކަމަށް،“ ޓްރަމްޕް ކެބިނެޓް އޮފިޝަލުންނަށް ބުންޏެވެ. އީރާނުގައި އޮތް ބޮޑު އިންފްލޭޝަނާއި ހަލާކުވަމުންދާ އިޤްތިޞާދަކީ އެޤައުމަށް އެންމެ ފަހުން ދޫދޭން މަޖުބޫރުވާނެ ހެކިތަކެއް ކަމަށްވެސް ބުންޏެވެ. ”ނޫންނަމަ، އަހަރެމެންނަށް ޖެހޭނީ އެ ބޭނުންވާ މަސައްކަތް އެއްކޮށް ނިންމާލަން (ޙަމަލާދީ ހަލާކުކޮށްލަން).“
ޕަރޝިއަން ގަލްފްގެ ސަލާމަތީ މަސްރަޙު ގޯސްވަމުންދާކަން ހާމަވަނީ، ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ރޭ މެންދަމު އެމެރިކާގެ ބާރުތަކުން ބަންދަރު އައްބާސްގެ އިރުމަތީގައިވާ އަސްކަރީ މަރުކަޒަކަށް އަލުން ދިން ވަރުގަދަ ވައިގެ ޙަމަލާތަކުންނެވެ. އެމެރިކާގެ ދިފާޢީ އޮފިޝަލަކު ބުނީ، އެތަނުގައި ހުރި އަސްކަރީ ހާޑްވެއަރތަކަކީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މަނަވަރުތަކަށް ކުއްލި ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިކުރުވާފަދަ ތަކެތި ކަމަށެވެ.
މިފަދަ ބޮޑެތި އަސްކަރީ ޙަމަލާތައް ދެމުންދާއިރުވެސް، ވައިޓް ހައުސްއިން ބުނަނީ ސިއްރު ސުލްޙައިގެ ވާހަކަތައް ކުރިއަށްދާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވޭނީ އެމެރިކާގެ ސިޔާސީ ޝަރުޠުތަކަށް ބޯލެނބުމުން ކަމަށް ޓްރަމްޕް އިޝާރާތް ކުރިއެވެ. އެގޮތުން ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާއާއި ޤަޠަރު ފަދަ ޢަރަބި ބައިވެރިން ”އަބްރަހަމް އެކޯޑްސް“ ގައި ސޮއިކޮށް، އިޒްރޭލުގެ ބާރުވެރިކަން ފުރިހަމައަށް ޤަބޫލުކުރަންޖެހޭނެ ކަމަށް އޭނާ ބުނެފައިވެއެވެ.
