ކާބުލް / އިސްލާމްއާބާދު – 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ތިން މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ތާލިބާނުންގެ ފައުޖުތަކާއި ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއާ ދެމެދު ހިނގި ބޯޑަރު ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި އަފްޣާނިސްތާނުގެ މަދުވެގެން 372 އާންމުން މަރުވެ 397 މީހުން ޒަޚަމްވެފައިވާކަމަށް އދ. އިން ރިޕޯޓުކޮށްފިއެވެ. މީގެ ތެރެއިން ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވެފައިވަނީ ކާބުލްގައި ހުންނަ މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ފަރުވާދޭ މަރުކަޒަކަށް ދިން ވައިގެ ހަމަލާތަކެއްގައެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނުގައި އާންމުންނަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް ބަލަމުންދާ އދ. ގެ އެސިސްޓަންސް މިޝަން އިން އަފްޣާނިސްތާން (UNAMA) އިން އަންގާރަ ދުވަހު ނެރުނު ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، މަރުވި މީހުންގެ ތެރޭގައި 13 އަންހެނުންނާއި، 46 ކުޑަކުދިން (31 ފިރިހެން ކުދިން އަދި 15 އަންހެން ކުދިން) އަދި 313 ފިރިހެނުން ހިމެނެއެވެ. މިއީ 2011 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުން ޔޫއެންއޭއެމްއޭ އިން މިފަދަ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ރެކޯޑުކުރި އެންމެ މަތީ ޢަދަދެވެ.
ކާބުލްގެ މަރުކަޒަށް ދިން ހަމަލާ
މަރުވި މީހުންގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ފިރިހެނުން ކަމަށް ދައްކަނީ، މާރިޗު 16 ވަނަ ދުވަހު ކާބުލްގައި ހުންނަ، ހަމައެކަނި ފިރިހެނުން ބައިތިއްބާ މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ފަރުވާދޭ ހޮސްޕިޓަލަކަށް ދިން ހަމަލާގެ ސަބަބުންނެވެ. މި ހަމަލާގައި މަދުވެގެން 269 މީހުން މަރުވެ 122 މީހުން ޒަޚަމްވިއެވެ. ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، ހަށިގަނޑުތައް ވަރަށް ބޮޑަށް އަނދާފައިވުމުގެ ސަބަބުން އަސްލު މަރުވި މީހުންގެ ޢަދަދު މިއަށްވުރެ މަތިވުން އެކަށީގެންވެއެވެ.
2021 ވަނަ އަހަރު ތާލިބާނުން އަލުން ވެރިކަމަށް އައި ފަހުން އަފްޣާނިސްތާނާއި ޕާކިސްތާނާ ދެމެދު ބޯޑަރު ހަމަނުޖެހުންތައް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، 2026 ފެބުރުވަރީ މަހުގެ ނިމުމާ ހިސާބަށް މިކަން ވަނީ ”ފާޅުކަން ބޮޑު ހަނގުރާމައަކަށް“ ބަދަލުވެފައެވެ.
ޕާކިސްތާނުން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި ތާލިބާނުން ދަނީ ޕާކިސްތާނު ތާލިބާން (TTP) ފަދަ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާޢަތްތަކަށް ޙިމާޔަތް ދެމުންނެވެ. ނަމަވެސް އަފްޣާން ސަރުކާރުން މިކަން ދޮގުކުރެއެވެ.
ސުލްޙައިގެ މަސައްކަތްތަކާއި ކުރިއަށް ހުރި ހަމަލާތައް
އދ. އިން ވަނީ ހަނގުރާމައިގެ ދެ ފަރާތުންވެސް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤާނޫނުތަކަށް އިޙްތިރާމްކޮށް، ޞިއްޙީ މަރުކަޒުތަކަށް ހަމަލާ ނުދިނުމަށް ގޮވާލާފައެވެ. ނަމަވެސް ޕާކިސްތާނުން ބުނެފައިވަނީ އެމީހުންގެ އަމަލުތައް އަމާޒުކުރީ ހަމައެކަނި ”ޓެރަރިސްޓް އަދި އަސްކަރީ ވަސީލަތްތަކަށް“ ކަމަށެވެ.
ޔޫއެންއޭއެމްއޭ އިން ބުނި ގޮތުގައި އާންމުން މަރުވާން މެދުވެރިވި އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ ވައިގެ ހަމަލާތަކެވެ (64 އިންސައްތަ). މީގެ ތެރޭގައި ސުލްޙައިގެ އެއްބަސްވުމެއް އޮތް ނަމަވެސް، މާރިޗު 19 ވަނަ ދުވަހު ނޫރިސްތާނުގައި ޖަމާޢަތެއްގެ އަންހެން މުވައްޒަފަކު ބަޑިޖަހައި މަރާލި ހާދިސާވެސް ހިމެނެއެވެ. އެ އަންހެން މީހާ މަރުވީ އޭނާގެ ތިން އަހަރުގެ ދަރިފުޅާއެކު ފެނަށް ވެއްޓިގެންނެވެ.
އޭޕްރީލް މަހުގެ ކުރީކޮޅު ޗައިނާގައި ބޭއްވި ސުލްޙައިގެ މަޝްވަރާތަކަށްފަހު ހަމަލާތައް ވަނީ މަދުވެފައެވެ. ނަމަވެސް، އޭޕްރީލް 27 ވަނަ ދުވަހު ކުނާރް ޕްރޮވިންސްގެ ޔުނިވަރސިޓީއަކަށް ދިން ހަމަލާއެއްގައިވެސް 7 އާންމުން މަރުވެ 85 މީހުން ޒަޚަމްވެފައިވާކަމަށް އަފްޣާން ސަރުކާރުން ބުނެފައިވެއެވެ.
