އިސްލާމްދީނަކީ ހަމައެކަނި ބޭރުފުށުގެ ރީތިކަމަށް ބަލާ ދީނެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އެތެރެފުށާއި ބޭރުފުށުގެ ތާހިރުކަމަށް ބާރުއަޅާ ދީނެއްކަން މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުޠުބާގައި ހަނދާންކޮށްދީފިއެވެ.
”ސާފުތާހިރުކަމާއި ޒީނަތްތެރިކަން“ މި މައުޟޫޢަށް ރާއްޖޭގެ އެކިކޮޅުތަކުގައި އިއްވި ޚުޠުބާގައި، މުސްލިމެއްގެ ދިރިއުޅުމުގެ ބިންގަލަކީ ސާފުތާހިރުކަން ކަމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
ޚުޠުބާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މާތް ނަބިއްޔާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވާ ފަދައިން ތާހިރުކަމަކީ އީމާންކަމުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައެވެ. ނަމާދަށް ހުއްޓުމާއި ޤުރްއާން ކިޔެވުން ފަދަ އަޅުކަންތައް ކުރަންޖެހެނީ ތާހިރުކަންމަތީގައި ހުރެގެން ކަމަށްވާއިރު، ހަށިގަނޑާއި ފޭރާމާއި އުޅޭ ތަން ސާފުކޮށް ބެލެހެއްޓުމަކީ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވާ މަތިވެރި އަޅުކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، ހަގީގީ ތާހިރުކަމަކީ ޝިރުކާއި ޙަސަދަ ފަދަ ނުބައި ސިފަތަކުން ހިތް ސާފުކުރުން ކަމަށްވެސް ޚުޠުބާގައި ނަސޭހަތްތެރިވިއެވެ.
ފިޠުރަތުގެ ސުންނަތްތަކަށް އަލިއަޅުވާލަމުން، ޚިތާނުކުރުމާއި، ނިޔަފަތި ކެނޑުމާއި، މަތިމަސް ކޮށުން ފަދަ ކަންކަމަށް ފަރުވާކުޑަނުކުރުމަށް ޚުޠުބާގައި ގޮވާލާފައިވެއެވެ. މި ކަންކަމަށް ފަރުވާކުޑަކުރުމަކީ ޖަރާސީމު އުފެދި، ނުބައި ވަސް ދުވުމަށް މެދުވެރިވާ، އިންސާނީ ފިޠުރަތާ ޚިލާފު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ސިފަކޮށްފައެވެ.
ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއްގެ ގޮތުން، ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ސާފުތާހިރުވުމުގެ ނަމުގައި ދީނީ އިންތަކުން ބޭރުވަމުންދާ ދިއުމަށް ޚުޠުބާގައި އިންޒާރު ދީފައިވެއެވެ. އެގޮތުން، ސެލޫންތަކަށް ގޮސް ”ވެކްސް“ ކުރުމާއި ”ލޭޒާ ޓްރީޓްމެންޓް“ ހެދުމުގައި ހުއްދަ ނޫން މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ޢައުރަ ކަޝްފުކުރުމަކީ ޙަރާމް ކަމެއްކަން ވަނީ ހަނދާންކޮށްދީފައެވެ.
މިސްކިތްތަކުގެ އަދަބުތަކަށް ބަލާއިރު، ފިޔާ ނުވަތަ ލޮނުމެދު ފަދަ އެއްޗެހި ކައިގެން ނުވަތަ ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކޮށްގެން ނުބައި ވަސްދުވާ ޙާލުގައި މިސްކިތަށް ދިއުމަކީ މަލާއިކަތުންނަށާއި މީސްތަކުންނަށް އުނދަގޫވާނެ ކަމެއް ކަމަށް ބަޔާންކުރިއެވެ. އަދި ހެދުން އެޅުމުގައި ޢައުރަ ނިވައިވާނެހެން، ޚާއްޞަކޮށް ބުރުގާ އެޅުމުގެ އަޞްލު މަޤުޞަދު ގެއްލޭ ފަދަ ގޮތްގޮތަށް ޒީނަތްތެރި ނުވުމަށް އަންހެން ކަނބަލުންނަށް ނަސޭހަތްތެރިވިއެވެ. ހަމައެހެންމެ، ފިރިހެނުން ވެސް ކުޅިވަރުގެ މައިދާނުގައްޔާއި ނަމާދުގައި ޢައުރަ ކަޝްފުނުވާނެ ފަދަ ހެދުން އެޅުމަށް ވަނީ ގޮވާލާފައެވެ.
ﷲ އުފައްދަވާފައިވާ ސިފަ ބަދަލުކުރުމުގެ ގޮތުން ޓެޓޫ ޖެހުމާއި ބުމަ އުފުރުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ﷲގެ ލަޢުނަތް ހުރި ކަންކަން ކަމުގައި ޚުޠުބާގައި ހަނދާންކޮށްދިނެވެ. އަދި ވުޟޫކުރާއިރު ފެން ނުޖެހޭ ފަދަ މޭކަޕް ނުވަތަ ތަކެތި ބޭނުންކުރުމުން ނަމާދު ޞައްޙަ ނުވާނެތީ އެކަމަށް ސަމާލުވުމަށްވެސް އެދިފައިވެއެވެ.
މާތް ނަބިއްޔާ ﷺ ޙަދީޘް ކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. (لَعَنَ اللهُ الْوَاشِـمَاتِ وَالْمُسْتَوْشِـمَاتِ، وَالنَّامِصَاتِ وَالْمُتَنَمِّصَاتِ، وَالْمُتَفَلِّجَاتِ لِلْحُسْنِ الْمُغَيِّرَاتِ خَلْقَ اللهِ) މާނައީ: ”ޓެޓޫ ޖަހައިދޭ އަންހެނުންނާއި ޓެޓޫ ޖަހައިދެވޭ އަންހެނުންނާއި ބުމަ އުފުރައި ނުވަތަ ބުމަ ބައިލައިދޭ އަންހެނުންނާއި ބުމަ އުފުރައި ނުވަތަ ބުމަ ބައިލައިދެވޭ އަންހެނުންނާއި އަދި ރީތިކަން ދެއްކުމަށް ޓަކައި މެދު ދެ ދަތް ދުރުކުރާ އަންހެނުންނާއި، ﷲގެ ޚަލްޤު ބަދަލުކުރާ އަންހެނުންނަށް މާތް ﷲ ލަޢުނަތްލެއްވިއެވެ.“
މިއަދުގެ ޚުޠުބާގައި އަލިއަޅުވާލެއްވި މުހިންމު ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި:
ފިޠުރަތުގެ ސުންނަތްތައް: ޚިތާނުކުރުމާއި، ނިޔަފަތި ކެނޑުމާއި، މަތިމަސް ކޮށުމާއި، ކިހިލިފަތްދަށު އިސްތަށި އުފުރުން ފަދަ ފިޠުރަތުގެ ސުންނަތްތަކަށް ފަރުވާތެރިވުމަށް އިލްތިމާސްކުރެއްވިއެވެ. މިކަންކަމަށް ފަރުވާކުޑަކުރުމަކީ ޖަރާސީމު އުފެދި ހަށިގަނޑުން ނުބައިވަސް ދުވުމަށް މެދުވެރިވާ ކަމެއްކަން ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
ޢައުރަ ކަޝްފުކުރުމުގެ ނުރައްކާ: ސާފުތާހިރުވުމުގެ ނަމުގައި ސެލޫންތަކަށް ގޮސް ”ވެކްސް“ ކުރުމާއި ”ލޭޒާ ޓްރީޓްމެންޓް“ ހެދުމަށްޓަކައި ހުއްދަ ނޫން މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ޢައުރަ ކަޝްފުކުރުމަކީ ދީނީގޮތުން ޙަރާމް ކަމެއްކަން ޚުޠުބާގައި ހަނދާންކޮށްދެއްވިއެވެ.
މިސްކިތްތަކުގެ އަދަބުތައް: އަނގައިން ނުވަތަ ހަށިގަނޑުން ނުބައިވަސް ދުވާ ޙާލުގައި މިސްކިތުގެ ޖަމާޢަތަށް ނުދިއުމަށް ގޮވާލެއްވިއެވެ. މާތް ނަބިއްޔާ ﷺ ގެ ޙަދީޘްފުޅެއްގެ މާނައިގައިވާ ގޮތުން، އާދަމުގެ ދަރީންނަށް އުނދަގޫވާ ކަންތައްތަކުން މަލާއިކަތުންނަށްވެސް އުނދަގޫފުޅުވެއެވެ.
ދީނީ އިންތަކުގެ ތެރެއިން ޒީނަތްތެރިވުން: ބުރުގާ އެޅުމުގައި ޢައުރަ ނިވައިވާނޭހެން އުޞޫލުތަކަށް ބޯލެނބުމަށާއި، ފިރިހެނުންވެސް ކުޅިވަރުގެ މައިދާނުގައި ޢައުރަ ހާމަނުކުރުމަށް ނަޞޭޙަތްތެރިވިއެވެ. އަދި ޓެޓޫ ޖެހުމާއި، ބުމަ އުފުރުން ފަދަ ﷲ އުފެއްދެވި ސިފަ ބަދަލުކުރުމުގެ ކަންކަމަކީ ލަޢުނަތްލެއްވިގެންވާ ކަންކަން ކަމުގައި ހަނދާންކޮށްދެއްވިއެވެ.
ދެމަފިރިންގެ ޒީނަތްތެރިކަން: ޒީނަތްތެރިކަން ދެއްކުން އެންމެ އައުލާވެގެންވަނީ އަމިއްލަ ގޭގައި ތިމާގެ ޙަލާލު ބައިވެރިޔާއަށް ކަމަށާއި، އެއީ އާއިލީ ލޯބި އިތުރުވެ ޢިއްފަތްތެރިކަން ރައްކާތެރިކޮށްދޭނޭ ކަމެއް ކަމުގައި ޚުޠުބާގައި ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ.
ޚުޠުބާ ނިންމާލަމުން، ޒީނަތްތެރިވުން އެންމެ އައުލާވެގެންވަނީ ދެމަފިރީން އެކަކު އަނެކަކަށްޓަކައި ކަމަށް ބަޔާންކުރިއެވެ. އަދި އެންމެ ރީތި ހެދުމާއި މީރުވަސްދުވާ ސެންޓު ބޭނުންކުރަންވީ ބޭރަށް ނުކުންނައިރު ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ތިމާގެ ޙަލާލު ބައިވެރިޔާއަށްޓަކައި ގޭތެރޭގައި ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށް ޚުޠުބާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
